Uitleg over beschermde teelt
Bij beschermde teelt worden constructies en technologieën ingezet om een gecontroleerde omgeving te creëren waarin gewassen worden geteeld. Een voorbeeld van beschermde teelt is biologische kasproductie. Daarbij worden planten in een gecontroleerde omgeving gekweekt. Factoren zoals temperatuur, luchtvochtigheid, licht en water kunnen worden geregeld om de gezondheid en productiviteit van de planten te bevorderen.
Gecontroleerde omgevingen kunnen het teeltseizoen verlengen, de druk van ongedierte op natuurlijke wijze verminderen en de opbrengst en kwaliteit verbeteren. Het technologische niveau en de omvang van de investeringen bepalen het type constructie dat wordt gebruikt om de gewenste mate van milieucontrole te bereiken.
Bij BIOGREENET gebruiken we deze definitie als uitgangspunt voor ons werk:
"Alle permanente en semi-permanente constructies, ongeacht of ze verwarmd zijn, die bedekt zijn met een doorlopend, niet-poreus, lichtdoorlatend materiaal, waardoor een ten minste gedeeltelijk gecontroleerde uitwisseling van stoffen en energie met de omgeving mogelijk is. De kas moet hoofdzakelijk worden gebruikt voor de landbouwkundige groenteteelt en moet een minimale hoogte hebben om erin te kunnen lopen.”
De vijf belangrijkste typen beschermde teelt (lage tunnels, rups- of veldtunnels, plastic tunnels, polyhuizen, glazen kassen) die in de biologische kasproductie worden gebruikt, worden hieronder beschreven.
Belangrijkste soorten beschermde teelt
Lage tunnels
Lage tunnels zijn eenvoudige en betaalbare constructies die bestaan uit boogframes die zijn bedekt met doorzichtige plastic folie en direct boven de gewasrijen worden geplaatst. Ze beschermen gewassen tegen wind, vorst en hevige regenval en zorgen er bovendien voor dat de bodem- en luchttemperatuur tijdens de koudere maanden stijgt. Hoewel ze niet klimaatgeregeld zijn, creëren ze een microklimaat dat gunstig is voor de vroege en langdurige teelt van gewassen, met name bladgroenten en kruiden, in biologische teeltsystemen. Omdat ze niet voldoen aan de BIOGREENET-definitie, maken ze geen deel uit van ons werk bij BIOGREENET.
Rupsbandtunnels/veldtunnels
Deze tunnels zien eruit als reusachtige rupsen. Vandaar de naam. Ze vormen de meest eenvoudige vorm van beschermde teelt waar je in kunt lopen. De opstelling is modulair en kan indien nodig van seizoen tot seizoen worden aangepast. In principe bestaan ze uit bogen waar je een plastic folie overheen spant en vastbindt met touwen. Ze worden veel gebruikt om vroeg in het seizoen een voorsprong te nemen (bijvoorbeeld bij aardbeien), maar kunnen, afhankelijk van de situatie, ook dienen als een goedkoper alternatief voor een klassieke plastic tunnel.
Kunststof tunnels
Kunststof tunnels, ook wel ‘walk-in tunnels’ of ‘hoophouses’ genoemd, zijn semi-permanente constructies die meer stahoogte en ventilatie bieden dan lage tunnels. Ze bestaan uit een stalen frame en een polyethyleen afdekking en zijn eenvoudig te bouwen en te onderhouden. Deze tunnels zorgen voor een betere luchtcirculatie en zijn geschikt voor gewassen die aan een latwerk groeien, zoals tomaten of komkommers. Hoewel ze nog steeds low-tech zijn, bieden ze goede bescherming tegen ongedierte en weersinvloeden.
Kassen
Polyhuizen zijn grote, hightech kassen die zijn bedekt met UV-gestabiliseerde plastic folie. Ze bieden een veel betere klimaatbeheersing dankzij voorzieningen zoals druppelirrigatie, passieve of actieve ventilatie en zonweringssystemen. In de biologische teelt maken ze het mogelijk om het hele jaar door hoogwaardige gewassen intensief te telen, terwijl water en voedingsstoffen worden bespaard. Polyhouses zijn ideaal voor telers die streven naar hogere opbrengsten en een betere gewaskwaliteit zonder gebruik te maken van chemicaliën. Afhankelijk van het productiebedrijf kunnen ze ook aan elkaar worden gekoppeld om grote, beschermde teeltstructuren te realiseren zonder dat er een glazen kas nodig is (zie hieronder).
Kassen
Kassen zijn ultramoderne faciliteiten die volledige controle bieden over het teeltklimaat, waaronder temperatuur, licht, luchtvochtigheid en CO₂-niveaus. Ze zijn opgebouwd uit glazen panelen en geautomatiseerde systemen en maken een nauwkeurig biologisch gewasbeheer onder stabiele omstandigheden mogelijk. Hoewel de bouw en exploitatie ervan de duurste optie zijn, zijn kassen ideaal voor biologische telers die zich richten op premiummarkten en het hele jaar door een constante aanvoer van producten willen garanderen.
Andere soorten kassen
Natuurlijk geeft deze lijst geen volledig beeld van alle soorten kassen die er bestaan. Het is veeleer een poging om overzicht te bieden in het kassenlandschap. Twee voorbeelden van kascategorieën die minder vaak worden gebruikt en daardoor minder bekend zijn, zijn verplaatsbare kassen en passieve zonne-kassen.
Verplaatsbare kassen zijn gebouwd op rails of voorzien van wielen, zodat ze verplaatst kunnen worden. Zo kunnen ze worden verplaatst in het kader van de vruchtwisseling. Hierdoor is het mogelijk om de teeltruimte efficiënter te benutten en de vruchtwisseling in de kas te diversifiëren.
Passieve zonnekassen maken gebruik van zonne-energie in combinatie met natuurlijke energieopslag om efficiënter te kunnen telen. Ze hebben een groot ondoorzichtig oppervlak aan de zuidzijde en een massieve wand met energieopslagcapaciteit aan de noordzijde. Soms worden ze geïntegreerd in een stijgend landschap, om aarde als opslagmateriaal te gebruiken. Op deze manier is het mogelijk om het hele jaar door relatief hoge temperaturen te handhaven met minimale verwarming. Ze worden in Europa nog niet op grote schaal gebruikt, maar er zijn regio’s in de wereld waar ze vaker worden toegepast. Bijvoorbeeld in China.
tap and then scroll down to the Add to Home Screen command.