Op 20 en 21 oktober kwamen de projectpartners van BIOGREENET bijeen in Bleiswijk, Nederland, voor de jaarlijkse algemene vergadering om terug te blikken op het eerste uitvoeringsjaar en de volgende fase van het project voor te bereiden.
De bijeenkomst bood de partners de gelegenheid om resultaten, verwezenlijkingen en praktische ervaringen uit de verschillende werkpakketten uit te wisselen. Ook was er ruimte voor een open discussie over de uitdagingen waarmee men het afgelopen jaar te maken heeft gehad.
In het eerste jaar heeft het project belangrijke vooruitgang geboekt bij het opzetten van lokale netwerken voor biologische kasproductie en het verzamelen van praktische en gepubliceerde kennis. Er werden bijna 1.000 literatuurverwijzingen verzameld, wat een sterke kennisbasis vormt voor biologische kasproductie en de omschakeling naar biologische landbouw. De partners hebben ook vooruitgang geboekt op het gebied van het in kaart brengen van belanghebbenden, interviews, evaluatiemethoden en lokale workshops. Er is al een begin gemaakt met het omzetten van deze kennis in praktische hulpmiddelen voor telers en adviseurs.
De Algemene Vergadering richtte zich ook op kennisuitwisseling en communicatie. Er zijn al twee uitwisselingsevenementen afgerond, terwijl er een onlineforum wordt voorbereid om verdere samenwerking te ondersteunen – dit wordt in november 2026 gelanceerd. De partners kwamen overeen om regelmatiger bij te dragen aan de communicatiekanalen van het project, de registratie van verspreidingsactiviteiten te verbeteren en het verzamelen van bewijsmateriaal voor projectindicatoren te versterken.
Wat de toekomst betreft, zal het tweede projectjaar zich richten op het afronden van nog openstaande taken, het organiseren van workshops om de lokale behoeften op het gebied van kasteelt in kaart te brengen, de voorbereiding op de eerste projectevaluatie, het evalueren van de verzamelde kennis en het produceren van praktisch materiaal voor de biologische kassektor. Andere prioriteiten zijn onder meer de ontwikkeling van het onlineforum, het organiseren van activiteiten voor kennisuitwisseling, het versterken van lokale netwerken en het opstellen van projectrapporten.
De Algemene Vergadering bevestigde het belang van regelmatige en open uitwisseling tussen de partners. Door zowel de resultaten als de aandachtspunten te bespreken, heeft het consortium een duidelijkere gezamenlijke koers voor het komende jaar vastgesteld en zijn inzet versterkt om bruikbare, op bewijs gebaseerde kennis voor de biologische kasproductie te leveren.
Bezoeken aan lokale kasbedrijven
Als onderdeel van het programma van de Algemene Vergadering brachten de BIOGREENET-partners en het coördinatieteam een bezoek aan twee nabijgelegen kascomplexen: Frank de Koning en het Delphy Improvement Centre. Deze bezoeken gaven de discussies tijdens de bijeenkomst extra inhoud. Ze gaven de deelnemers een beter beeld van commerciële biodynamische productie en toegepast kasonderzoek, evenals praktisch inzicht in de biologische kasproductie in Nederland: de voortgang, de dagelijkse gang van zaken en de belangrijkste uitdagingen.
Frank de Koning
Frank de Koning is een modern biodynamisch kasbedrijf met vier vestigingen in Brielle en Tinte. De partners kregen een rondleiding van Edward de Koning, zoon van Frank de Koning. De kassen beslaan ongeveer 11 hectare, en er zijn plannen om met nog eens 3 hectare uit te breiden. De belangrijkste gewassen zijn paprika’s, tomaten, komkommers en aubergines.
Het bedrijf maakte oorspronkelijk gebruik van conventionele productiemethoden, maar schakelde in 2000 over op biologische teelt om de kwaliteit en smaak van de producten te verbeteren. Het is nu Demeter-gecertificeerd en behoort tot de grootste biodynamische kasbedrijven in Nederland.
De biodynamische aanpak richt zich op een gezonde bodem, biodiversiteit, natuurlijke processen en efficiënt gebruik van voedingsstoffen. De gewassen worden rechtstreeks in de bodem geteeld in plaats van op kunstmatige substraten, wat zorgt voor sterke planten en een natuurlijke weerstand tegen plagen en ziekten.
Aan het begin van elk teeltseizoen wordt compost toegevoegd, en kippenmest zorgt tijdens het groeiseizoen voor extra voedingsstoffen. Om bodemgebonden ziekten zoals Verticillium bij paprika’s aan te pakken, wordt vóór het planten een specifieke bodembehandeling toegepast, waardoor het verlies aan planten sterk is afgenomen.
Drie van de vier locaties worden voornamelijk verwarmd met geothermische energie, aangevuld met een warmtekrachtkoppelingseenheid (WKK) in het voor- en najaar; de vierde locatie draait volledig op WKK. Druppelirrigatie levert water en voedingsstoffen rechtstreeks aan de wortels, terwijl bovengrondse irrigatie helpt om een evenwichtige bodemvochtigheid te handhaven.
Ongedierte en ziekten worden bestreden zonder chemische gewasbeschermingsmiddelen. In de kassen wordt gebruikgemaakt van natuurlijke vijanden, gewascombinaties en andere biologische methoden, hoewel Verticillium en nematoden nog steeds grote uitdagingen vormen. De gewasdiversiteit ondersteunt deze strategie: aubergines bieden bijvoorbeeld een leefgebied voor nuttige insecten. Rondom de kassen werden bloemenstroken en bomen aangeplant om de biodiversiteit te bevorderen, maar deze zijn vorig jaar verwijderd na hevige druk door de zuidelijke groene stinkwants (Nezara viridula).
Het bezoek bracht ook de economische druk van intensieve kasproductie aan het licht. Arbeidskosten maken ongeveer 40% van de totale productiekosten uit, en jonge planten vormen een andere grote kostenpost. Samen met de voortdurende uitdagingen op het gebied van ongediertebestrijding onderstrepen deze kosten de noodzaak om milieudoelstellingen in evenwicht te brengen met de praktische realiteit van commerciële productie.
Delphy Improvement Centre
Op het programma stond ook een bezoek aan het Delphy Improvement Centre in Bleiswijk, gerund door BIOGREENET-partner Delphy, een centrum voor toegepast onderzoek op het gebied van kasteelt en indoor farming. Het centrum biedt een praktische omgeving waar onderzoekers, adviseurs en telers samenwerken aan nieuwe teeltmethoden en technologieën.
Dankzij de kasfaciliteiten en indoorteeltsystemen kunnen ideeën onder gecontroleerde maar realistische omstandigheden worden getest voordat ze in de commerciële productie worden geïntroduceerd. Het werk omvat gewasoptimalisatie, energiezuinige verlichting en klimaatbeheersing, digitale hulpmiddelen, plantengezondheid en veerkrachtiger teelt.
Voor 2027 en 2028 staat een proef op aarde voor biologische telers gepland, met komkommer en tomaat. Hierdoor zal het toegepast onderzoek in het centrum nog beter aansluiten bij de vraagstukken van biologische glastuinbouwers.
Delphy combineert toegepast onderzoek met advies, demonstraties en kennisuitwisseling, en helpt zo onderzoeksresultaten om te zetten in bruikbare oplossingen voor de sector. Voor de BIOGREENET-partners liet het bezoek zien hoe innovatie een antwoord kan bieden op dagelijkse productie-uitdagingen, en het bood een waardevolle gelegenheid voor uitwisseling tussen telers, onderzoekers en projectpartners.
Nazilya Ismailova, Naturland
Links
- franks-bio.nl: Biodynamische kwekerij Frank de Koning
- delphy.nl: Delphy Improvement Centre
Contact
Nazilya Ismailova & Leon Schleep, Naturland
tap and then scroll down to the Add to Home Screen command.